Piątek trzynastego!

Iwona Sikorska - Szczupak|Thursday, January 12, 2012

Piątek, trzynastego... Dla większości pechowy, dla mniejszości szczęśliwy, dla niewielu „dzień jak codzień”. W tym roku obchodzimy go trzykrotnie: w styczniu, w kwietniu i w lipcu. Ci najprzesądniejsi ponoć tego dnia nie wychodzą z domu i pilnie uważają na każdy swój krok! Takie zachowanie ma swoją nazwę, to: paraskewidekatriafobia!   Słowo to powstało z połączenia trzech greckich wyrazów: paraskevi (piątek), dekatreis (trzynasty) oraz fobia (strach).

Dlaczego tak bardzo obawiamy się tego dnia? To podobno Ewa, nasza pramatka, naznaczyła ten dzień „czarnym kolorem”, kiedy to za namową zdradzieckiego węża skusiła Adama, naszego praojca, do skosztowania owocu z zakazanego drzewa. Inne z uzasadnień także sięga wielu wieków wstecz. W piątek 13 października 1307 roku we Francji zaaresztowano członków zakonu Templariuszy. Byli oni oskarżeni przez króla Filipa IV o herezję, sodomię i bałwochwalstwo. Oskarżenia te były kłamliwe, a wieść niosła, że zadłużony u Templariuszy władca chciał się po prostu pozbyć swoich dłużników. Ponoć ostatni Wielki Mistrz Zakonu Jacques de Molay, zanim spłonął na stosie, przeklął Filipa IV i papieża Klemensa V. W rok później obaj nie żyli! Przypadek?
Przez wiele lat piątek uznawany był za dzień szatana. W ten dzień tygodnia na skazanych wykonywano wyroki śmierci.
Życie daje nam dużo przykładów na uzasadnienie pechowości tego dnia. Trzynastka nie przyniosła szczęścia Filipowi Macedońskiemu zamordowanemu wkrótce po tym jak, dodał swój posąg do dwunastu posągów bogów greckich. Agamemnon, jeden z bohaterów Iliady, zginął trzynastego dnia miesiąca. „Apollo 13” wystartował 13 kwietnia 1979 roku o godzinie 13:13. Zamach na Jana Pawła II odbył się 13 maja 1981 roku. Stan wojenny w Polsce ogłoszony został 13 grudnia 1981. To wszystko to przypadki?
Czy jesteśmy przesądni? Czy wierzymy w tajemnicze i nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy lub znaków? Każdy z nas, choćby w niewielkim stopniu, przyzna, że tak. Kto powiesił w domu podkowę, tak na szczęście? Kto przechodzi na drugą stronę ulicy, gdy zobaczy czarnego kota? Kto obawia się kłótni, bo rozsypała się sól? Kto nie przechodzi nad małym dzieckiem, w obawie, że ono nie urośnie?   Według przesądów, w piątek trzynastego powinno unikać się kichania, kąpania i... nie zakładać nowej koszuli!
Jednakże nie cały świat obawia się piątku trzynastego. Hiszpanie, Grecy i Rumuni wierzą, że pech przychodzi trzynastego, ale we wtorek. Włosi panicznie obawiają się piątku... siedemnastego. Dla równowagi warto wspomnieć, że w tradycji żydowskiej, w Chinach i w Japonii trzynastka jest uważana za szczęśliwą. Majowie zaś traktowali ją jako „boską liczbę”, gdyż wierzyli w istnienie trzynastu niebios i trzynastu bogów!
Jest jeszcze jedno wytłumaczenie: jako że przekonanie o pechowości tej daty pojawiło się dopiero na początku XX wieku, realiści i znawcy literatury łączą ten przesąd z opublikowaną w 1907 roku powieścią pt. „Piątek trzynastego”, którą napisał Thomas W. Lawson. Bohater tej powieści wykorzystuje ludzką wiarę w przesądy doprowadzając tym samym do wybuchu paniki na Wall Street właśnie w piątek trzynastego!
Wierzymy, nie wierzymy...   Podpowiem jednak sposób na to, by uniknąć nieszczęścia w piątek trzynastego. Wystarczy mieć przy sobie coś na odczarowanie pecha czyli coś na ściągnięcie szczęścia. Może małego słonika z podniesioną do góry trąbą? A może czterolistną koniczynkę? A może wystarczy zanucić sobie pod nosem piosenkę Kasi Sobczyk sprzed wielu, wielu lat?
„Trzynastego wszystko zdarzyć się może.

Trzynastego świat w różowym kolorze.

Trzynastego nie smucą mnie łzy.

Trzynastego piękniejsze mam sny.

Trzynastego...”
„Trzynastego... wszystko zdarzyć się może”. I w tym optymistycznym nastroju życzę miłego dnia, miłego... piątku trzynastego!

Iwona Sikorska - Szczupak

Dodaj komentarz

•  Musze miec jakies związki genealogiczne z Majami, bo uwazam "13-tke" za najwspanialsza liczbe czy date. Dzieki, Iwonka, za swietny artykul. Dowiedzialam sie wielu nowych rzeczy o "mojej" szczesliwej trzynastce. Pozdrawiam seredcznie
Thursday, January 12, 2012 | Agata M.

•  Dla mnie dzisiejszy piątek jest szczęśliwy. Nażebrałem na galonkę i kołderkę mam ze śniegu. Dobranoc.
Thursday, January 12, 2012 | Cep

•  Cep ty naprawdę jesteś głupi. Odezwiesz się nie w pięć ni w dziewięć i po co ?
Friday, January 13, 2012 | Andrzej

•  Po to aby w głowie nie waliło wam głupotą. Takich prawdziwków Polakowskich jest ponad 99 procent. Nawiedzenie merytoryczno- niekontaktowe. Abilicja połączona z klasfostrobią.
Friday, January 13, 2012 | Cep

•  Nie używaj słów, których nie rozumiesz ! Nie ma czegoś takiego jak abilicja (jest abolicja) i klasfostrobia(?) chyba klaustrofobia...i co ma jedno do drugiego, czyli zniesienie, umorzenie do chorobliwego lęku ? Jesteś jak sam siebie określiłeś : Cep ! (matoł, idiota, niedorozwój umysłowy). Ale po co tym się od razu chwalić ?
Saturday, January 14, 2012 | Jarun

•  Panie Jarumek, Pan to chyba o ładunków jądrowych. Coś ma Pan wspólnego z tym statkiem wycieczkowym we Włoszech. Widocznie dobry Bó mamaścił Pana do tych rzeczy. A może pomagał Pan pisać raport Kaczko-Macieryszowski.
Saturday, January 14, 2012 | Cep

•  Cep-przestań bełkotać !
Sunday, January 15, 2012 | Wiesiek

•   Z pewnego zrodla wiedzy,prawdziwej Krynicy intelektu z okolic Zoliborza wiadomo,ze BigBang odbyl sie w piatek 13. Ziemia,nasza Matka,uksztaltowala sie 4 miliardy poznej a prawdziwe oblicze odslonila 13-ego,3 miliardy lat pozniej. W piatek 11 Jahwe wyprodukowal Adama a po tygodniowym zastanowieniu czyli 13(piatek)wzial sie za zebro i wyklepal kobite nazwal ja Ewka. Po kilku miesiacach znow trafil sie piatek 13 a Ewce przyszlo na smak jablko ktore wyludzila od Nergala i puscila w ruch przyrost naturalny. Adam jak jaki nienormalny zamiast jej strzepac - tak po naszemu - dupsko to uruchomil plemniki i co z tego wyniklo widzimy.Nawet tutaj na PfP.Ryszardy,cepy czy inne Jaruny o wscieklicach nie wspominajac. Ja nawiedzilem Juesej 13 grudnia w 3 rocznice stanu wiadomego i jeszcze dreptam zastanawiajac sie czy ameryka miala szczescie czy ja.Przekonany jestem jednak ze ja a odpuszczenie sobie nawiedzenia wolnej(w morde)Polski uwazam za dzialanie tegoz 13 grudniowego piatka. Nastepny piatek 13 bedzie w lipcu br. Do poklepania klawiaturki w tym temacie zostalo 6 miechow.
Sunday, January 15, 2012 | don tadzio

•  Wladca nie chcial sie pozbyc "dluznikow", ale WIERZYCIELI. To on byl dluznikiem templariuszy, bo od nich pozyczal pieniadze. Chodz dziecko, ja cie uczyc kaze, w szkole podstawowej.
Monday, January 16, 2012 | Nauczyciel

•  Tekst nie jest oryginalny, zwykly plagiat, pospisywany z roznych zrodel, a przy tym bledow gramatycznych i stylistycznych co niemiara. Masz racje Nauczycielu, ktos powinien wyslac te, pozal sie Boze, autorke, do szkoly, moze sobotniej?
Tuesday, January 17, 2012 | Lowca bledow

•  Test jest oryginalny-sprawdziłem to, a jeden błąd nie wyklucza dobrego i ciekawego tekstu ! Do krytykantów: napiszcie lepszy i zamieście go, jako wpis na forum. Nie potraficie, no to zamknąć jadaczki...chamy !
Tuesday, January 17, 2012 | Jarun

•  "chciał się po prostu pozbyć swoich dłużników" - powinno byc: dlugow! Ot, co! Skad to wiem? No coz, wlasnie wrocilam ze szkoly (niestety, nie sobotniej), drogi "Lowco bledow"
Thursday, January 19, 2012 | pozal sie boze autorka

•  Iwonka S. -dostanę buziaka :-) ?
Sunday, January 29, 2012 | Jarun