Do siego roku!

Iwona Sikorska - Szczupak|Friday, December 30, 2011

Wszystkiego dobrego w nowym roku!  Szczęśliwego nowego roku! - rozbrzmiewa wokół -  Do siego roku!!! Do siego roku???  A cóż to znaczy?!  Niejeden zastanawiał się nad znaczeniem i pochodzeniem tych słów. Dziś zapewne mało kto wie, że pierwotnie wyrażenie to używane było podczas... wigilijnych życzeń. 

„Kalendarz Polski” z roku 1714 (!) podaje, że: „życzenia takie są powszechne w całej Polsce”.  Według zwyczaju naszych przodków, w wieczór wigilijny podczas łamania się opłatkiem składano sobie życzenia słowami: „Aby Bóg dozwolił tobie doczekać do siego roku” czyli było to powinszowanie dotrwania do następnego  roku.  Dopiero z upływem lat owo życzenie nabrało cech noworocznych i zaczęto je wiązać z całym nadchodzącym rokiem.
    Niektórzy łączyli to powiedzenie ze starosłowiańskim wyrażeniem „do sieho”, ale takie wytłumaczenie nie było zadowalające.  Zaczęto więc fantazjować, a jako że bajki i dobre opowieści wszyscy lubimy... pojawiła się historia o Dosi czyli Dorocie Trajtlesównie wywodzącej się z miasta Krakowa.  Dosia, zacna i miłosierna białogłowa, pomagała wszystkim, którzy pomocy potrzebowali.  Pracowita, uczynna i pogodna była lubiana i szanowana nie tylko przez swoich ziomków.  Sam Pan Bóg, dostrzegłszy i doceniwszy jej dobroć, błogosławił ją zdrowiem i długim życiem.  Wieść niesie, że żyła ta Dosia ponad sto lat!  „Zgasła” w Wigilię Bożego Narodzenia.  Wtedy to, ktoś łamiąc się opłatkiem, wypowiedział słowa, które na dobre zadomowiły się w naszej kulturze: „Daj nam, Panie Boże, dożyć Dosiego wieku!”  Z czasem o Trajtlesównie zapomniano, ale powiedzenie zostało...  A może „do siego” to skrócone „do setnego”?
    Na wielkopolskiej wsi „Dodkiem” zwano bardzo starego człowieka, zaś jego równie wiekową żonę - „Dodkową” lub „Dośką”.  Życzyć „Dosiego roku” znaczyo więc tam tyle, co życzyć bardzo długiego „pradziadowskiego” życia.  Oskar Kolberg, polski etnograf i folklorysta, podawał inne wyjaśnienie - w chłopskich zagrodach powiedzenie to znaczyło „obfitego i dostatniego życia”. 
    Najwłaściwszym, pozbawionym jednak nawet odrobiny romantyzmu, jest tłumaczenie językoznawców.  „Siego” jest drugim przypadkiem zaimka wskazującego „si”, który znaczy: „następny, tamten, ten”.  Chociaż w ciągu wieków rozwoju naszego języka został on wyparty przez zaimek „ten, ta, to”, to jednak zachował się do dziś w kilku wyrażeniach takich jak: „ni tak, ni siak” czy „taki, siaki i owaki”.
 
Jakiekolwiek więc znaczenie mają te słowa - przekazują dobre życzenia.  Do siego roku życzę więc wszystkim czytelnikom.  Do siego roku!
 
  Iwona Sikorska - Szczupak

Wpisz treść komentarza:

Podpisz się:

•  Nie wiedzialam, dziekuje.
Friday, December 30, 2011 | Mariola

•  Życzę Wam wszystkiego dobrego w Nowym Roku ! Obyśmy się pięknie różnili !
Saturday, December 31, 2011 | Jarun

•  Autorce i wszystkim czytelnikom: "Do siego" wiec 2012 roku zycze.
Sunday, January 1, 2012 | Agata M.

•  I jeszcze ciekawostka - Nowy Rok pisane duzymi literami odnosi sie do pierwszego dnia nowego roku; mowiac wiec "szczesliwego Nowego Roku" skladamy zyczenia na ten pierwszy dzien (tylko!). Szczesliwego nowego roku (malymi literami pisane) odnosi sie zas do calego nadchodzacego roku czyli wszystkich 366 dni (nie, nie pomylilam liczby dni; ten rok jest przestepnym rokiem; urodzeni 29 lutego beda obchodzic swoje urodziny!!!)
Sunday, January 1, 2012 | autorka

•  Iwonka ty "mój rozumek" lubię Cię !!!
Monday, January 2, 2012 | Jarun

•  ;-)
Monday, January 2, 2012 | autorka

•  Dosiego roku:)
Monday, January 2, 2012 | zainteresowany

•  Iwonka rusz to tałatajstwo!
Saturday, January 7, 2012 | Jarun

•  Jarun durniem jestes. Za wszelka cene chcialbys byc w USA a nie mozesz. Dlatego wchodzisz na nasze strony i buntujesz ludzi wypisujac idiotyzmy. Spadaj durniu
Sunday, January 8, 2012 | Zenek

•  Ale po co mam być ? Być dla samego bycia, to bez sensu. Przestań żyć minioną epoką, kiedy to Ameryka była atrakcją, ba Zachód był atrakcją, nawet wyjazd do zachodniego Berlina to było coś. Kanada-leć bez wizy.aj maksymalna długość pobytu bez wizy Albania 30 dni, możliwe przedłużenie do 90 dni Andora 90 dni Anguilla czas pobytu określany przy wyjeździe Argentyna 90 dni z możliwością przedłużenia na kolejne 90 dni Antigua i Barbuda 90 dni Antyle Holenderskie 90 dni Aruba 90 dni Austria członek UE* Bahamy 90 dni Barbados 90 dni Belgia członek UE* Belize 30 dni, możliwe przedłużenie do 180 dni Bermudy czas pobytu określany przy wjeździe Boliwia 90 dni Bośnia i Hercegowina 90 dni Botswana 90 dni Brazylia 90 dni, z możliwością przedłużenia na czas nie dłuższy niż 90 dni Brunei Darussalam 14 dni Brytyjskie Wyspy Dziewicze czas pobytu określany przy wjeździe Bułgaria członek UE* Brazylia 90 dni Burundi możliwość otrzymania wizy na granicy Chile 90 dni Chorwacja 90 dni Cypr członek UE* Czarnogóra 90 dni Czechy członek UE* Dania członek UE* Dominika 21 dni Dominikana 90 dni, należy wykupić kartę turystyczną (można nabyć ją na lotnisku) Ekwador 30 dni, możliwe przedłużenie do 90 dni Estonia członek UE* Falklandy Fidżi możliwe otrzymanie wizy na granicy z ważnością do 120 dni Filipiny 21 dni Finlandia członek UE* Francja członek UE* Francuskie Ziemie Południowopolarne 90 dni Gibraltar Grecja członek UE* Grenada 30 dni Grenlandia 90 dni Gruzja 90 dni Gujana Francuska 90 dni Gwadelupa 90 dni Gwatemala 90 dni Haiti 90 dni Hiszpania członek UE* Honduras 90 dni (z możliwością przedłużenia w uzasadnionych przypadkach o kolejne 90 dni) Hongkong 90 dni Holandia członek UE* Indonezja możliwość otrzymania wizy na granicy Irlandia członek UE* Islandia członek EOG* Izrael 90 dni Jamajka możliwość otrzymania wizy na granicy Japonia 90 dni Jemen możliwość otrzymania wizy na granicy Kajmany Kamerun możliwość otrzymania wizy na granicy (należy się uprzednio skontaktować z konsulem honorowym RP w Jaunde) Kanada 6 miesięcy, o ile przy kontroli granicznej nie zostanie określony krótszy okres pobytu; od 1 stycznia 2009 r. tylko dla posiadaczy paszportów biometrycznych (dla posiadaczy zwykłych paszportów wymagana jest wiza) Kenia możliwość otrzymania wizy na granicy do 90 dni Kiribati Kolumbia 90 dni (z możliwością przedłużenia na dalsze 90 dni) Korea Południowa 90 dni Kosowo Kostaryka 90 dni Liban możliwość otrzymania wizy na granicy Liechtenstein członek EOG* Litwa członek UE* Luksemburg członek UE* Łotwa członek UE* Macedonia 90 dni Madagaskar możliwość otrzymania wizy na granicy Madera i Azory jak Portugalia Majotta 90 dni Makau 90 dni Malediwy możliwość otrzymania wizy na granicy Malezja 90 dni Malta członek UE* Maroko 90 dni Martynika 90 dni Mauritius 90 dni Meksyk 90 dni Mikronezja możliwość otrzymania na granicy wizy na 30 dni, z ewentualnością przedłużenia do 90 dni Mołdowa 90 dni Monako 90 dni Mozambik możliwość otrzymania wizy na granicy Nepal możliwość otrzymania na granicy wizy do 60 dni Niemcy członek UE* Nikaragua 90 dni Nowa Kaledonia 90 dni Nowa Zelandia 90 dni Norwegia członek EOG* Palau możliwość otrzymania na granicy wizy do 30 dni Panama 90 dni Paragwaj 90 dni Peru 90 dni Polinezja Francuska 90 dni Portugalia członek UE* Reunion 90 dni RPA 30 dni Republika Zielonego Przylądka możliwość otrzymania wizy na granicy Rumunia członek UE* Rwanda możliwość otrzymania wizy na granicy Saint Lucia 180 dni Saint-Pierre i Miquelon 90 dni Saint Vincent i Grenadyny czas pobytu określany przy wjeździe Salwador 90 dni Samoa Zachodnie 60 dni San Marino 90 dni Serbia 90 dni Seszele 90 dni Singapur 90 dni Słowacja członek UE* Słowenia członek UE* Sri Lanka 30 dni Suazi Szwajcaria 90 dni Szwecja członek UE* Tajlandia Tajwan 90 dni Tanzania możliwość otrzymania wizy na granicy Timor Wschodni możliwość otrzymania wizy na granicy Togo możliwość otrzymania wizy na granicy Tonga możliwość otrzymania wizy na granicy Trynidad i Tobago 30 dni Tunezja 90 dni Turcja możliwość otrzymania wizy na granicy Turks i Caicos Tuvalu możliwość otrzymania na granicy wizy ważnej do 30 dni, z ewentualnością przedłużenia do 90 dni Uganda możliwość otrzymania wizy na granicy Ukraina 90 dni Urugwaj 90 dni Vanuatu 30 dni Wallis i Futuna 90 dni Watykan jak Włochy Wenezuela możliwość otrzymania na granicy wizy w formie karty turystycznej do 90 dni Węgry członek UE* Wielka Brytania do 180 dni Włochy członek UE* Wyspy Kanaryjskie jak Hiszpania Wyspy Owcze 90 dni Wyspy Salomona możliwość otrzymania na granicy wizy ważnej do 90 dni z ewentualnością przedłużenia na kolejne 90 dni Wyspy Świętego Krzysztofa i Nevis 90 dni Wyspy Świętego Tomasza i Książeca możliwość otrzymania wizy na granicy Zambia możliwość otrzymania wizy na granicy Zimbabwe możliwość otrzymania wizy na granicy I z czym ty mi wyjeźdzasz biedaku zza oceanu.???
Sunday, January 8, 2012 | Jarun

•  Zenek boisz się ze Jarun ci rogi doprawi i słusznie :-)))
Sunday, January 8, 2012 | Krystyna

•  Jarun ales sie wysilil. Co z tych twoich wypocin wynika, czym chcesz zaimponowac? Kazdy to moze znalez na internecie, no i po co nam to? Tak jak wiele razy pisalem ze USA lubisz za spokojne zycie, za milych ludzi ktorzy sie stale do ciebie usmiechaja, mowia dziendobry choc cie nieznaja, ze nikt ci tutaj nie dokucza, poniza, wysmiewa. Kazdy sobie zyje spokojnie, dobra praca, domek, samochody kilka wakacji na rok, co wiecej musisz miec w zyciu? Nie musisz byc inzynierem i dobrze sobie zyjesz. W Polsce stale imponowanie drugiemu, wysmiewanie, kombinowanie. A juz nie mowie gdybys nie byl katolikiem to by cie zjedli z butami. Jak tak nie lubisz USA to co tutaj robisz na naszych stronach, spadaj.
Sunday, January 8, 2012 | Zenek

•  Żyjesz minionym czasem. dla ciebie to luksus. Zrozum że milion dolarów wsród moich znajomych już teraz nie robią wrażenia. A ty tam się cieszysz jak burak któremu sie trochę udało, no daj ci Boże !
Monday, January 9, 2012 | Jarun

•  "moi drodzy, po co klotnie? wnet i tak zginiemy w zupie..."
Monday, January 9, 2012 | przedszkolanka

•  Jarun, czytaj dobrze co napisane. Nic nie wspominam o milionach $, pisze o spokoju o usmiechach ludzi nieznajomych na ulicy, o tym ze nie musisz w USA szpanowac, to wlasnie odpowiada mi w tym kraju. Ze sasiada nie obchodzi jakim autem jezdze, ze nie gardze ludzmi biednymi i nie podniecam sie ludzmi bogatymi. Trumna niema szuflad, robaki beda nas grzyzlu rowno i biednego i bogatego. Ty tego nigdy nie zrozumiesz bo zyjesz w innym swiece, innym panstwie. Przeczytaj ostatnie "Zycie na Goraco" dlaczego Bachledowna jednak na stale bedzie mieszkala w USA pomimo ze dostala klucze do miasta Krakow. Nigdy tego nie zrozumiesz bo cie tutaj niema, tutaj nie zyjesz. Pozdrawiam
Monday, January 9, 2012 | Zenek

•  Masz rację, ale to jest mój kraj, moja Ojczyzna ! Wolę w Polsce pokłócić się, niż w Ameryce wypić drinka z obcym. Tu w Polsce to każda sprawa jest moja, każda szpilka wetknięta -boli mnie. Zamieniłeś ojczyznę za wygody i dolary-twoja sprawa. Wybacz ale nie będę cię podziwiał. Nie jesteś moim bohaterem ! Odnośnie Bachledówny. Była w Ameryce i szybko wskoczyła do łóżka Colina Farrela. Ten jednak kopnął ją w de...no i machnął dziecko. Przyjechała do Polski "gwiazdeczka", a tu - trochę pooglądali ale znaczących roli w filmie nie dali. Więc Alicja spakowała manatki i znów do Ameryki, próbować szczęścia i płakać w rękaw Collinowi. Ten pewnie załatwi jej jakąś rolę w filmie, a ona da z siebie wszystko, tzn. wskoczy do każdego łóżka.
Tuesday, January 10, 2012 | Jarun